Egzamin UDT w praktyce. Jakich błędów powinien unikać przyszły operator?
Szymon
Ekspert ds. IT / Automatyzacja Procesów
Wieloletnie doświadczenie w obsłudze wózka widłowego lub podnośnika koszowego nie zawsze oznacza, że egzamin UDT będzie formalnością. Operator może wykonywać codzienne obowiązki sprawnie, a mimo to mieć problem z wyjaśnieniem zasad stateczności maszyny, oceną jej stanu technicznego czy poprawnym wykonaniem czynności wymaganych podczas egzaminu.
Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ egzamin sprawdza nie tylko umiejętność sterowania urządzeniem, ale również znajomość zasad jego bezpiecznej eksploatacji.

Egzamin UDT to nie tylko jazda po wyznaczonej trasie
Egzamin kwalifikacyjny UDT składa się z części teoretycznej i praktycznej. W przypadku urządzeń transportu bliskiego zakres sprawdzanych umiejętności zależy od rodzaju urządzenia i kwalifikacji, o które ubiega się kandydat.
Podczas egzaminu praktycznego na wózki widłowe sprawdzane są między innymi czynności związane z przygotowaniem urządzenia, jego bezpieczną obsługą oraz przemieszczaniem ładunków.
W przypadku podestów ruchomych przejezdnych istotna jest również umiejętność prawidłowego przygotowania maszyny, kontrolowania ruchów platformy oraz bezpiecznego wykonywania manewrów.
Nie wystarczy więc pokazać, że potrafimy uruchomić urządzenie. Trzeba wykazać, że rozumiemy, jak powinno być eksploatowane.
Pomijanie kontroli urządzenia przed rozpoczęciem obsługi
Jednym z błędów, na które warto szczególnie uważać, jest powierzchowne podejście do kontroli maszyny.
Operator przyzwyczajony do codziennego korzystania z tego samego sprzętu może traktować sprawdzenie jego stanu technicznego jako rutynę, której nie poświęca większej uwagi.
Tymczasem przed rozpoczęciem eksploatacji należy wykonać odpowiednie czynności kontrolne zgodnie z instrukcją urządzenia.
W przypadku wózka widłowego znaczenie mają między innymi stan wideł, masztu, ogumienia, układu sterowania oraz urządzeń ostrzegawczych.
Przy podnośniku koszowym dochodzą elementy platformy roboczej, barierki ochronne, mechanizmy podnoszenia i systemy awaryjne.
Kontrola ma konkretny cel: wykryć nieprawidłowości, zanim urządzenie zostanie uruchomione.

Zbyt szybkie wykonywanie manewrów
Doświadczeni operatorzy często potrafią wykonywać zadania znacznie szybciej niż początkujący. Nie oznacza to jednak, że podczas egzaminu należy demonstrować przede wszystkim tempo pracy.
Gwałtowne skręty, niepotrzebne przyspieszanie czy niedokładne ustawianie maszyny mogą utrudnić wykonanie zadania i zwiększyć ryzyko.
W przypadku wózków widłowych szczególnie ważne jest prawidłowe pobieranie i odkładanie ładunku oraz zachowanie odpowiedniej pozycji wideł podczas jazdy.
Przy podnośnikach ruchy platformy powinny być płynne, kontrolowane i dostosowane do warunków otoczenia.
Egzamin nie jest konkursem na najszybsze wykonanie manewru. Znacznie ważniejsze jest wykonanie go bezpiecznie i zgodnie z wymaganiami.
Niewłaściwa obserwacja otoczenia
Podczas obsługi urządzenia operator odpowiada nie tylko za samą maszynę, ale również za bezpieczeństwo osób znajdujących się w jej otoczeniu.
Przy wózkach widłowych szczególnego znaczenia nabierają ograniczona widoczność, przemieszczanie ładunków oraz obecność pieszych.
Operator powinien obserwować kierunek jazdy, kontrolować dostępną przestrzeń i odpowiednio reagować na przeszkody.
W przypadku podnośników koszowych ważne jest również uwzględnienie wysokości, elementów konstrukcyjnych oraz przestrzeni potrzebnej do poruszania wysięgnikiem.
Skupianie uwagi wyłącznie na sterowaniu może prowadzić do pominięcia zagrożeń występujących wokół urządzenia.
Znajomość praktyki bez zrozumienia teorii
Osoby z doświadczeniem zawodowym czasami zakładają, że skoro potrafią obsługiwać maszynę, przygotowanie teoretyczne nie jest im potrzebne.
Jednak codzienna eksploatacja urządzenia nie zawsze wymaga świadomego przypominania sobie wszystkich zasad, na których opiera się jego bezpieczna obsługa.
Przykładem może być stateczność wózka widłowego. Operator powinien rozumieć, dlaczego dopuszczalny udźwig zależy między innymi od położenia środka ciężkości ładunku i wysokości podnoszenia.
Podobnie przy podnośnikach istotna jest znajomość ograniczeń konkretnej maszyny, warunków podłoża oraz zasad postępowania w sytuacjach awaryjnych.
Teoria nie jest dodatkiem do praktyki. Pozwala zrozumieć konsekwencje wykonywanych manewrów.

Jak przygotować się do egzaminu UDT?
Przygotowanie powinno obejmować zarówno powtórzenie zagadnień teoretycznych, jak i ćwiczenia praktyczne.
Warto zwrócić uwagę na czynności wykonywane przed uruchomieniem urządzenia, zasady bezpiecznej eksploatacji oraz prawidłowe zakończenie obsługi.
Pomocne są również testy próbne pozwalające sprawdzić znajomość zagadnień egzaminacyjnych.
Na stronie Bonapi dostępne są bezpłatne testy próbne dotyczące między innymi wózków widłowych UDT i podnośników koszowych UDT. Stanowią one dodatkowe narzędzie do nauki, ale nie zastępują praktycznego przygotowania.
Bonapi Polska prowadzi w Gliwicach szkolenia przygotowujące do egzaminów UDT. Zajęcia obejmują teorię oraz ćwiczenia na urządzeniach.
Warto pamiętać, że celem odpowiedniego przygotowania nie jest wyłącznie pozytywny wynik egzaminu. Najważniejsze jest zdobycie umiejętności pozwalających bezpiecznie obsługiwać maszynę również po uzyskaniu uprawnień.