Wypadek przy pracy w Holandii – co musi zrobić pracownik, a co pracodawca?

Wypadek przy pracy w Holandii może wydarzyć się nagle: w magazynie, na hali produkcyjnej, przy rampie załadunkowej, w transporcie albo podczas obsługi maszyn. W takiej sytuacji liczy się nie tylko szybka pomoc, ale też prawidłowe zgłoszenie zdarzenia i zabezpieczenie informacji. Pracownik powinien wiedzieć, komu zgłosić wypadek, a pracodawca musi znać swoje obowiązki wobec poszkodowanego i holenderskich instytucji.

Co musi zrobić pracownik zaraz po wypadku?

Pierwsza zasada jest prosta: zadbaj o bezpieczeństwo swoje i osób obok. Jeśli możesz, przerwij pracę, odejdź od źródła zagrożenia i wezwij pomoc. Nie próbuj dokończyć zmiany tylko dlatego, że „jeszcze dasz radę”. Po wypadku zdrowie i dokumentacja są ważniejsze niż tempo pracy.

Po zdarzeniu wykonaj kilka konkretnych kroków:

1. Zgłoś wypadek przełożonemu lub osobie odpowiedzialnej na miejscu pracy.Zrób to od razu, także wtedy, gdy uraz wydaje się niewielki.
2. Poproś o pomoc medyczną.W zależności od sytuacji może to być firmowy punkt pierwszej pomocy, lekarz, huisartsenpost, szpital albo numer alarmowy 112.
3. Nie zmieniaj miejsca zdarzenia, jeśli nie wymaga tego bezpieczeństwo.Przy poważnym wypadku miejsce pracy może być później oceniane przez Nederlandse Arbeidsinspectie.
4. Zapisz najważniejsze informacje.Zanotuj datę, godzinę, miejsce, nazwiska świadków, wykonywane zadanie, używaną maszynę lub pojazd oraz rodzaj urazu.
5. Zachowaj dokumenty.Przydadzą się notatki, zdjęcia, dokumentacja medyczna, wiadomości do przełożonego i potwierdzenia zgłoszenia.

Holenderski portal rządowy Arboportaal wskazuje, że pracownik ma obowiązek zgłosić wypadek pracodawcy. Może także zgłosić zdarzenie do Nederlandse Arbeidsinspectie, ale nie jest to jego prawny obowiązek. Obowiązek formalnego zgłoszenia poważnego wypadku spoczywa na pracodawcy.

Obowiązki pracownika według holenderskich zasad BHP

W Holandii pracownik nie jest traktowany jako bierna strona systemu bezpieczeństwa. Pracodawca musi zapewnić bezpieczne warunki pracy, ale pracownik również ma konkretne obowiązki. Arbowet, czyli holenderska ustawa o warunkach pracy, wskazuje, że pracownik powinien dbać o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób, zgodnie ze swoim szkoleniem i instrukcjami otrzymanymi od pracodawcy.

Jako pracownik powinieneś:

• używać maszyn, narzędzi i pojazdów zgodnie z instrukcją,
• korzystać z przekazanych środków ochrony indywidualnej,
• nie omijać zabezpieczeń technicznych,
• brać udział w szkoleniach i instruktażach,
• zgłaszać niebezpieczne sytuacje,
• współpracować z przełożonym, koordynatorem, działem BHP lub arbodienst.

W przemyśle, transporcie i logistyce takie obowiązki mają bardzo praktyczne znaczenie. Uszkodzony regał, niesprawny wózek widłowy, brak osłony maszyny, źle zabezpieczony ładunek, mokra posadzka albo nieczytelne oznakowanie nie są drobiazgami. To sytuacje, które mogą doprowadzić do wypadku.

Pracownik powinien reagować, zanim coś się wydarzy. Zgłoszenie zagrożenia nie jest donoszeniem ani przesadą. W dobrze zorganizowanym miejscu pracy to normalny element kultury bezpieczeństwa.

Co musi zrobić pracodawca po wypadku?

Pracodawca w Holandii ma obowiązek zapewnić bezpieczne i zdrowe warunki pracy. Dotyczy to pracowników zatrudnionych bezpośrednio, pracowników tymczasowych, osób z zagranicy i pracowników wykonujących zadania u klienta. Obowiązki te wynikają z holenderskich przepisów BHP oraz praktyki kontrolnej Nederlandse Arbeidsinspectie.

Po wypadku pracodawca powinien:

• zorganizować pierwszą pomoc,
• zabezpieczyć miejsce zdarzenia,
• ustalić, czy wypadek podlega obowiązkowemu zgłoszeniu,
• zarejestrować zdarzenie, jeśli doszło do absencji powyżej 3 dni roboczych,
• zebrać informacje od poszkodowanego i świadków,
• przeanalizować przyczyny wypadku,
• wdrożyć działania zapobiegawcze.

Rejestracja wypadku nie jest tylko formalnością. Chodzi o ustalenie, co zawiodło: organizacja pracy, instrukcja, szkolenie, nadzór, zabezpieczenia techniczne, stan maszyny, komunikacja w zespole czy presja czasu. Bez takiej analizy łatwo powtórzyć ten sam błąd.

Dobrze przygotowany pracodawca nie czeka na kontrolę. Po każdym poważniejszym zdarzeniu powinien sprawdzić, czy procedury są zrozumiałe, sprzęt sprawny, a pracownicy wiedzą, jak reagować. Dotyczy to szczególnie zakładów, w których pracują zespoły międzynarodowe.

Kiedy wypadek trzeba zgłosić do Nederlandse Arbeidsinspectie?

Nie każdy wypadek przy pracy musi być zgłoszony do inspekcji, ale poważne zdarzenia trzeba zgłaszać niezwłocznie. Nederlandse Arbeidsinspectie wskazuje trzy sytuacje, w których pracodawca ma obowiązek zgłosić wypadek:

• śmierć poszkodowanego,
• hospitalizacja,
• trwały uszczerbek na zdrowiu.

Arboportaal doprecyzowuje, że hospitalizacja oznacza przyjęcie do szpitala, także przyjęcie jednodniowe. Nie obejmuje natomiast samego leczenia ambulatoryjnego w poliklinice. Trwały uszczerbek może obejmować również przewlekłe dolegliwości fizyczne lub psychiczne.

Jeżeli dopiero później okaże się, że poszkodowany wymaga hospitalizacji albo doznał trwałego uszczerbku, pracodawca nadal musi zgłosić wypadek niezwłocznie. W razie wątpliwości bezpieczniej jest zgłosić zdarzenie i pozwolić inspekcji ocenić, czy podlega ono obowiązkowi zgłoszenia.

Przy wypadku śmiertelnym należy natychmiast skontaktować się z Nederlandse Arbeidsinspectie pod numerem 0800 51 51. Z zagranicy dostępny jest numer +31 70 333 56 78. W przypadku wypadku śmiertelnego kontakt telefoniczny jest dostępny całą dobę.

Co dzieje się po zgłoszeniu wypadku?

Po zgłoszeniu wypadku Nederlandse Arbeidsinspectie ocenia, czy konieczne jest dochodzenie. Inspekcja może poprosić, aby miejsce zdarzenia pozostawić możliwie bez zmian, o ile nie stwarza to dalszego zagrożenia. Dzięki temu inspektor może ocenić warunki pracy, zabezpieczenia, organizację stanowiska i przebieg zdarzenia.

W toku postępowania inspektor może rozmawiać z poszkodowanym, świadkami, przełożonymi i osobami odpowiedzialnymi za BHP. Może też sprawdzić dokumentację szkoleniową, instrukcje stanowiskowe, ocenę ryzyka i zapisy dotyczące kontroli sprzętu.

W wielu przypadkach inspekcja prosi pracodawcę o przeprowadzenie własnego dochodzenia. Pracodawca musi wtedy ustalić przyczyny wypadku i przygotować plan działań naprawczych. Jeżeli raport jest wystarczający, sprawa może zostać zamknięta. Jeżeli nie, inspekcja może prowadzić dalsze postępowanie, wydać nakaz, nałożyć karę albo wstrzymać pracę w niebezpiecznych warunkach.

Dla pracownika ważne jest, aby mówić rzeczowo i zgodnie z faktami. Nie trzeba znać języka prawniczego. Wystarczy jasno opisać, co się wydarzyło, jakie zadanie było wykonywane, kto był obecny i jakie warunki panowały na miejscu.

Wypadek pracownika tymczasowego lub oddelegowanego

Wielu polskich pracowników trafia do Holandii przez agencję pracy, firmę delegującą albo podwykonawcę. W takiej sytuacji organizacja odpowiedzialności może być bardziej złożona, ale nie zmienia to jednej rzeczy: pracownik ma prawo do bezpiecznych warunków pracy.

Jeśli pracujesz przez agencję albo zostałeś oddelegowany, zgłoś wypadek zarówno osobie nadzorującej pracę na miejscu, jak i swojemu pracodawcy lub koordynatorowi. Najlepiej zrobić to pisemnie, choćby krótką wiadomością e-mail lub SMS. Dzięki temu zostaje ślad, że zdarzenie zostało zgłoszone.

Ważne jest, aby ustalić:

• kto był Twoim bezpośrednim przełożonym na miejscu,
• kto odpowiadał za instruktaż,
• kto zapewniał środki ochrony indywidualnej,
• kto organizował stanowisko pracy,
• kto powinien prowadzić dalszą dokumentację.

Najczęstsze ryzyka w przemyśle, transporcie i logistyce

Wypadki rzadko mają jedną przyczynę. Najczęściej łączą się: pośpiech, rutyna, brak jasnych instrukcji, słaba komunikacja, niewłaściwy stan techniczny sprzętu i niedostateczne przeszkolenie. W branżach takich jak przemysł, transport i logistyka ryzyka są dobrze znane, ale nadal często lekceważone.

W przemyśle zagrożenia dotyczą głównie maszyn, linii produkcyjnych, części ruchomych, konserwacji, czyszczenia urządzeń i pracy z energią resztkową. Wypadek może wydarzyć się wtedy, gdy pracownik próbuje usunąć zator, poprawić element albo przyspieszyć czynność bez zatrzymania maszyny.

W transporcie duże znaczenie ma praca przy pojazdach, rampach, kontenerach i ładunkach. Ryzyko pojawia się przy cofaniu, spinaniu ładunku, otwieraniu naczepy, pracy w martwym polu kierowcy oraz przy komunikacji między magazynem a transportem.

W logistyce częste zagrożenia to wózki widłowe, piesi poruszający się po tych samych trasach co pojazdy, regały wysokiego składowania, śliska posadzka, ręczne przenoszenie towarów i praca pod presją norm. Nawet prosta czynność może stać się niebezpieczna, jeśli pracownik nie zna procedury albo nie ma czasu jej wykonać.

Chorobowe i powrót do pracy po wypadku

Jeżeli po wypadku pracownik nie może pracować, zaczyna się procedura chorobowa i ewentualna reintegracja. W Holandii pracodawca musi zgłosić chorobę do lekarza zakładowego lub służby BHP, czyli arbodienst. Przy dłuższej nieobecności pracownik i pracodawca muszą współpracować nad odpowiedzialnym powrotem do pracy.

Business.gov.nl wskazuje konkretne etapy reintegracji. Po 6 tygodniach lekarz zakładowy lub arbodienst przygotowuje analizę problemu. W 8. tygodniu pracodawca i pracownik tworzą plan działania. Następnie co 6 tygodni omawia się postępy.

Pracownik ma obowiązek współpracować w procesie powrotu do pracy. Powinien pojawiać się na uzgodnionych rozmowach, stosować się do ustaleń i przyjąć odpowiednią pracę, jeśli jest możliwa z medycznego punktu widzenia.

Co do zasady pracodawca w Holandii wypłaca choremu pracownikowi co najmniej 70% wynagrodzenia przez maksymalnie 104 tygodnie. W pierwszym roku wynagrodzenie chorobowe nie powinno spaść poniżej ustawowej płacy minimalnej, jeśli pracownik był zatrudniony na warunkach, które to umożliwiają. Umowa lub układ zbiorowy pracy mogą przewidywać korzystniejsze zasady.

W razie poważnego wypadku warto zachować wszystkie dokumenty: zgłoszenie zdarzenia, dokumentację medyczną, wiadomości od pracodawcy, informacje od arbodienst i ustalenia dotyczące powrotu do pracy. To pomaga uniknąć nieporozumień.

Jak przygotować pracowników w Polsce do pracy w Holandii?

Najlepsza procedura powypadkowa to taka, której nie trzeba uruchamiać. Dlatego przygotowanie pracowników jeszcze w Polsce ma duże znaczenie, szczególnie gdy grupa wyjeżdża do pracy w przemyśle, transporcie lub logistyce.

Szkolenie powinno być praktyczne i dopasowane do realnych stanowisk. Sama teoria nie wystarczy, jeśli pracownik po przyjeździe ma obsługiwać wózek, pracować przy maszynie, poruszać się po magazynie, zabezpieczać ładunek albo wykonywać zadania w międzynarodowym zespole.

Dobre przygotowanie powinno obejmować:

• podstawowe zasady BHP obowiązujące w Holandii,
• procedurę zgłaszania wypadku i zagrożenia,
• korzystanie ze środków ochrony indywidualnej,
• bezpieczną komunikację w zespole,
• typowe ryzyka w magazynie, produkcji i transporcie,
• znaczenie dokumentacji po zdarzeniu,
• podstawowe komunikaty i oznaczenia bezpieczeństwa,
• obowiązki pracownika wobec przełożonego i zespołu.

Pracownik nie musi znać perfekcyjnie niderlandzkiego, aby zacząć pracę, ale powinien rozumieć polecenia związane z bezpieczeństwem. Musi wiedzieć, kiedy przerwać pracę, komu zgłosić problem i jak opisać wypadek. W stresie nie ma czasu na domysły.

Zadbaj o bezpieczeństwo zespołu przed wyjazdem

Wypadek przy pracy w Holandii to nie tylko problem medyczny. To także obowiązki formalne, dokumentacja, możliwa kontrola, przerwa w pracy i stres dla całego zespołu. Im lepiej pracownik rozumie zasady przed rozpoczęciem pracy, tym większa szansa, że uniknie niebezpiecznej sytuacji albo prawidłowo zareaguje, gdy do niej dojdzie.

Bonapi Polska realizuje szkolenia dla pracowników z przemysłu, transportu i logistyki, przygotowujące grupy oraz pojedynczych pracowników do pracy w Holandii. Szkolimy praktycznie, z naciskiem na realne zagrożenia, procedury, komunikację i odpowiedzialność na stanowisku pracy.

Jeśli planujesz wyjazd zespołu do Holandii albo chcesz przeszkolić pracowników przed rozpoczęciem kontraktu, zadbaj o to wcześniej. Dobre przygotowanie zwiększa bezpieczeństwo, ułatwia start w nowym miejscu pracy i pokazuje pracodawcy, że zespół traktuje swoje obowiązki profesjonalnie.